Rezultate kryesore paraprake te Regjistrimit te Pergjithshem te popullsise dhe Banesave, 01 Prill 2001

Me 1 Prill 2001, INSTAT kreu Regjistrimin e 10-te te Popullsise dhe Banesave ne Shqiperi. Te dhenat paraprake te ketij regjistrimi, qe po paraqiten ne kete material, i referohen perpunimit te listave permbledhese te anketuesve dhe kontrolloreve, qe u angazhuan ne regjistrim.

Nga te dhenat paraprake rezulton se popullsia e regjistruar me 1 Prill 2001 eshte 3.087.159 banore nga te cilet 1.539.980 jane meshkuj dhe 1.547.179 jane femra. Gjithashtu ne regjistrim jane numeruar 728.641 familje me mesatarisht 4.2 pjestare per familje.


Ne mije

 

MF

M

F

Popullsia

3087.2

1540.0

1547.2

Urbane

1300.0

642.0

658.0

Rurale

1787.2

898.0

889.2


Rezulton se meshkuj perbejne 49.8% te popullsise ndersa femrat 50.2%. Gjithashtu 42% e popullsise banon ne zonat urbane dhe 58% ne zonat rurale.

Gjithsej 

Urbane

 Rurale

Familje

728.6

331.8

396.8

Anetare/Familje

4.2

3.9

4.5

Banesa

783.7

361.8

421.9

 - Te banuara

691.6

313.2

378.4

 - Te pabanuara

92.1

48.6

43.5


Po te studjohet familja sipas numrit te pjesetareve vihet re se familja shqiptare po i afrohet gjithnje e me shume modelit te familjes europiane (familje me 4 persona: burre, grua dhe dy femije).


Te dhenat tregojne gjithashtu se akoma ka familje qe jetojne se bashku ne te njejten banese. Po t'i referohemi te dhenave te regjistrimit te fundit, vihet re se 5.4% e familjeve te te gjithe vendit bashkejetojne ne te njeten banese. Kjo perqindje eshte me e larte per zonen urbane 6.0% ne krahasim me zonen rurale 4.9%.

Nje e dhene e re e ketij regjistrimi eshte edhe numri i banesave te pabanuara ndaj atyre gjithsej. Nga numri gjithsej i banesave te pabanuara 92,124 rezulton se 13.4% i perkasin zones urbane dhe 10.3% i perkasin zones rurale.


Disa krahasime me te dhena te dy regjistrimeve te fundit

Krahasimi i rezultateve paraprake te regjistrimit te vitit 2001 me ato te viteve 1979 dhe 1989 nuk eshte gjithmone i mundshem per shkak te definicioneve te ndryshme te perdorura ne keto regjistrime (shih shpjeguesin metodologjik). Me poshte po japin disa te dhena te krahasueshme ndermjet ketyre regjistrimeve.

Tabela 1 Popullsia (ne mije), ne regjistrimet 1979,1989 dhe 2001

Popullsia

MF

M

F

1979

2590,6

1337,4

1253,2

1989

3182,4

1638,1

1544,3

2001

3087,2

1540,0

1547,2

Urbane

1979

866,6

442,0

424,6

1989

1137,6

577,1

560,5

2001

1300,0

642,0

658,0

Rurale

1979

1724,0

896,5

827,5

1989

2044,8

1061,0

983,8

2001

1787,2

898,0

889,2


Duke krahasuar keto shifra me ato te regjistrimit te kaluar Prill1989 vihet re popullsia eshte zvogeluar me rreth 3% e barabarte kjo me 95,258 persona. Meshkuj jane ata qe kane ndikuar ne kete zvogelim te numrit te popullsise me 98,094 persona, ndersa numri i femrave eshte rritur me 2,836. Gjithashtu eshte rritur numri i familjeve, duke zvogeluar madhesine mesatare te saj nga 4.7 anetare/familje me 1989 ne 4.2 ne vitin 2001.

Krahasimi me te dhenat e regjistrimit te popullsise se vitit 1989 tregon se numri i familjeve eshte rritur 7.8% nderkohe qe me vitin 1979 ato jane rritur me 57.2%.

Po te krahasojme raportin e popullsise urbane ndaj asaj rurale per tre regjistrimet e fundit, veme re nje rritje te popullsise urbane gje qe shpjegohet me levizjet e brendeshme te popullsise nga fshati ne qytet. Ne regjistrimin e 2001 ne zonat rurale te vendit popullsia eshte zvogeluar me 13 % ne krahasim vitin 1989, ndersa ne zonat urbane popullsia eshte rritur me 15%


Ne popullsine gjithsej 11.1 % e ze popullsia e qytetit te Tiranes, e barabarte kjo me perqindjen qe zene 4 qytetet e tjera te medhe qe vijne pas saj Durresi, Elbasani, Shkodra e Vlora.

Tabela 2: Komunat dhe bashkite sipas madhesise se popullsise

Intervale te
Popullsise

Numri i Komunave
dhe Bashkive

Popullsia ne %

  500 - 4,999

180

17.1

5,000 - 9,999

132

29.5

10,000 - 38,999

53

24.5

39,000 - 99,999

8

17.8

100,000 - 350,000

1

11.1


Mjaft interesante jane te dhenat po te klasifikojme sipas madhesise se popullsise te gjitha komunat dhe bashkite e vendit. Nga 374 komuna e bashki 48% e tyre kane nje popullsi ndermjet 500 - 5 mije banore, ndersa 35% e tyre kane nje popullsi ne intervalin 5 - 10 mije banore.

Tabela 2 Popullsia, familjet dhe madhesia mesatare e saj (ne mije), ne vitet 1979, 1989 dhe 2001

1979

1989

2001

Popullsia banuese

2590.6

3182.4

3087.2

 - Zona urbane

866.6

1137.6

1299.9

 - Zona rurale

1724.0

2044.8

1787.3

Familje gjithsej 

463.3

675.4

728.6

 - Zona urbane

186.9

289.2

331.8

 - Zona rurale

276.4

386.2

396.8

Anetare/Familje

5.6

4.7

4.2

 - Zona urbane

4.6

3.9

3.9

 - Zona rurale

6.2

5.3

4.5


Po te krahasohet numri mesatar i pjesetareve per nje familje vihet re qe kemi nje zvogelim te kosiderueshem te madhesise se familjes ne zonat rurale; nga 5.3 ne vitin 1989 ne 4.5 ne vitin 2001. Ne zonat urbane madhesia e familjes ka mbetur e pandryshuar 3.9 pjesetare/familje.


Tabela 3 Ndertesat ne vitet 1989 dhe 2001

1989

2001

     Var.%

Ndertesa

385.769

520.936

35.0

 - Zona urbane

76.103

146.111

92.0

 - Zona rurale

309.666

374.825

21.1

Persa i perket ndertesave, destinacioni i te cilave eshte banimi vihet re nje rritje prej 35% e numrit te ndertesave ne krahasim me vitin 1989.

Konkluzione dhe komente

· Nga rezultatet paraprake te regjistrimit te fundit te popullsise dhe banesave vihet re nje renie e numrit te popullsise prezente dhe perkohesisht prezente ne territorin e vendit ne momentin e regjistrimit. Kjo renie i dedikohet emigracionit te madh te ketyre viteve (1990-2001) dhe qe vazhdon akoma edhe sot. Regjistrimi gjithashtu, duke marre parasysh rekomandimet nderkombetare, nuk ka perfshire ne popullsine banuese te gjithe ata persona qe per aresy pune apo te tjera, jane larguar prej me shume se nje viti nga teritori i vendit, por vazhdojne te kene akoma interesa ekonomike apo lidhje afektive me Shqiperine.

· Emigracioni fillimisht u karakterizua nga largimi i personave te vetem dhe me pas nga largimi i famijeve te plota ose bashkime familjesh. Megjithate nje analize me e plote e ketij fenomeni mund te behet po te studjohen te dhenat analitike per banesat e pabanuara. Per personat e vetem, pjesetare te nje familje, regjistrimi ka rezervuar nje seksion te veçante ne pyetsor, ne te cilin jane marre karakteristika dhe te dhena per keta persona, te deklaruara nga pjestaret e tjere te familjes.

· Gjithashtu emigracioni shpjegon qarte edhe ndryshimin e raportit te meshkujve ndaj femrave. Ky raport ne vitin 1989 ishte mjaft me i larte se mesatarja e Europes. Sot ne Shqiperi per 100 femra kemi 99.5 meshkuj, raport ky qe i perngjan modelit europian. Koeficienti eshte me i ndjeshem po te krahasohet zona urbane dhe rurale. Raporti ne favor te femrave spjegohet edhe po te analizojme zgjatjen mesatare te jetes, e cila eshte gjithnje me e larte tek femrat se tek meshkujt, rreth 5 vjet. Diferenca e jetegjatesise midis meshkujve dhe femrave ne zonen rurale eshte me e ulet, sepse dihet qe kushtet dhe puna e grave ne fshat eshte mjaft me e veshtire se ajo e grave ne qytet.

· Rritja e madhe e ndertesave tregon nje "boom" te vertete ne sektorin e ndertimeve, qe eshte edhe nje nga treguesit kryesore te zhvillimit ekonomik ne vend. Nga analiza e te dhenave paraprake rezulton se ne krahasim me vitin 1989 numri i ndertesave te reja per banim ne zonen urbane eshte rritur gati 2 here.

Shpjegues Metodologjik

Nje nga objektet i ketij regjistrimi ishte popullsia prezente ne territorin e vendit (shqiptare dhe te huaj) si dhe popullsia perkohesisht ne mungese (qe mungonte prej me pak se 12 muajsh).

Ne kete regjistrim u perdor nje definicion tjeter per familjen, qe ndryshonte me ate te perdorur deri ne regjistrimin e vitit 1989. Ne fakt me familje kuptohet nje grup personash qe kishin ose jo lidhje gjaku, qe jetonin ne te njejten banese ose pjese te saj dhe kishin nje ekonomi pjeserisht ose plotesisht te perbashket.

Objekt i regjistrimit ishin gjithashtu te gjitha banesat, te banuara ose jo, duke perftuar keshtu fondin e pergjithshem te banesave ne Shqiperi. Edhe per banesat eshte perdorur nje definicion i ndryshem nga ai i perdorur ne regjistrimin e vitit 1989 ku si baze e regjistrimit merrej familja. Pra nqs dy ose me shume familje jetonin ne te njejten banese (ne vitin 1989) ajo numurohej dy banesa dhe numri i dhomave dhe siperfaqja e saj ndahej perkatesisht sipas familjeve qe jetonin ne te.

Ndersa ne regjistrimin e vitit 2001 me banese do te kuptohej nje bashkesi ambjentesh ose nje ambjent i vetem, i destinuar per banim, qe ka nje hyrje te pavarur ne rruge, ne kat, ne oborr, ne tarace, etj dhe qe ne daten e regjistrimit eshte e banuar (e zene) ose e destinuar per banim nga nje ose me shume familje.

 

Tabela 5: Popullsia sipas rretheve, zona urbane dhe rurale

Rrethet

Gjithsej

Meshkuj

Femra

Urbane

Femra

Rurale

Femra

SHQIPERIA

3,087,159

1,539,980

1,547,179

1,299,925

657,933

1,787,234

889,246

BERAT

128,410

64,828

63,582

45,637

23,116

82,773

40,466

BULQIZE

42,985

21,304

21,681

10,019

5,127

32,966

16,554

DELVINE

10,859

5,439

5,420

4,197

2,084

6,662

3,336

DEVOLL

34,744

17,475

17,269

6,773

3,445

27,971

13,824

DIBER

86,144

43,737

42,407

14,136

7,014

72,008

35,393

DURRES

182,988

89,226

93,762

114,238

58,360

68,750

35,402

ELBASAN

224,974

113,800

111,174

97,224

48,407

127,750

62,767

FIER

200,154

99,471

100,683

76,322

38,735

123,832

61,948

GRAMSH

35,723

18,206

17,517

10,477

5,149

25,246

12,368

GJIROKASTER

55,991

28,060

27,931

22,937

11,478

33,054

16,453

HAS

19,842

9,863

9,979

3,218

1,657

16,624

8,322

KAVAJE

78,415

36,246

42,169

28,269

14,696

50,146

27,473

KOLONJE

17,179

8,691

8,488

7,502

3,738

9,677

4,750

KORCE

143,499

72,042

71,457

59,021

30,096

84,478

41,361

KRUJE

64,357

32,275

32,082

19,453

9,832

44,904

22,250

KUCOVE

35,571

17,691

17,880

18,100

9,301

17,471

8,579

KUKES

64,054

32,142

31,912

16,686

8,444

47,368

23,468

KURBIN

54,519

26,861

27,658

23,508

11,928

31,011

15,730

LEZHE

68,218

33,454

34,764

16,670

8,515

51,548

26,249

LIBRAZHD

72,520

37,031

35,489

11,520

5,756

61,000

29,733

LUSHNJE

144,351

72,676

71,675

38,341

19,384

106,010

52,291

MALSI E MADHE

36,770

17,721

19,049

4,080

2,147

32,690

16,902

MALLAKASTER

39,881

20,519

19,362

9,165

4,452

30,716

14,910

MAT

61,906

30,862

31,044

13,961

7,143

47,945

23,901

MIRDITE

37,055

18,100

18,955

9,232

4,712

27,823

14,243

PEQIN

32,920

16,433

16,487

7,242

3,758

25,678

12,729

PERMET

25,837

13,034

12,803

9,866

4,969

15,971

7,834

POGRADEC

70,900

36,083

34,817

23,843

11,916

47,057

22,901

PUKE

34,454

17,394

17,060

6,054

3,052

28,400

14,008

SARANDE

35,235

17,991

17,244

14,548

7,162

20,687

10,082

SKRAPAR

29,874

15,088

14,786

13,241

6,654

16,633

8,132

SHKODER

185,794

91,227

94,567

86,122

43,887

99,672

50,680

TEPELENE

32,465

16,407

16,058

11,315

5,706

21,150

10,352

TIRANE

523,150

262,027

261,123

354,304

178,713

168,846

82,410

TROPOJE

28,154

14,189

13,965

7,515

3,750

20,639

10,215

VLORE

147,267

72,387

74,880

85,189

43,650

62,078

31,230